Teknoloji ipuçları, pratik çözümler

Excel'de Temel Formüller ve Fonksiyonları Kolayca Öğrenmek

Excel'i açıp boş bir hücreye tıkladığınızda aslında tek bir şey merak ediyorsunuzdur: "Buraya ne yazacağım da bu sayılar kendiliğinden hesaplansın?" Cevap kısa: eşittir işareti. Ama işin devamı, hangi fonksiyonu ne zaman kullanacağınızı bilmekle ilgili. Aşağıda en sık ihtiyaç duyulan işlevleri, gerçekten karşılaşacağınız örneklerle sırayla ele alıyoruz.

Formül ile fonksiyon aynı şey mi?

Hayır, ama iç içe geçmiş kavramlar. Formül, hücreye yazdığınız hesaplama cümlesinin tamamıdır: =A1+A2 bir formüldür. Fonksiyon ise Excel'in size hazır verdiği kısayoldur: TOPLA, ORTALAMA, EĞER gibi. Yani her fonksiyon bir formülün içinde yaşar, ama her formülde fonksiyon olmak zorunda değil.

Bir de şu ayrımı baştan oturtun: Türkçe Excel'de fonksiyon adları Türkçedir (TOPLA), İngilizce sürümde SUM'dır. İnternette bulduğunuz bir excel formül örneği çalışmıyorsa, sebebi genelde budur; ayırıcının noktalı virgül mü virgül mü olduğu da dil ayarına bağlıdır.

Adım adım: temel işlevleri kurmak

  1. Toplama ile başlayın. A2'den A20'ye kadar sayılarınız varsa, altına =TOPLA(A2:A20) yazın. İki nokta işareti "buradan buraya kadar" demektir. Dağınık hücreleri toplamak isterseniz noktalı virgülle ayırın: =TOPLA(A2;A5;A9). İkisini karıştırabilirsiniz de: =TOPLA(A2:A10;C2:C10).
  2. Ortalama, sayım ve uçları görün. =ORTALAMA(B2:B20) aritmetik ortalamayı verir. Kaç kayıt olduğunu merak ediyorsanız iki farklı fonksiyon var: =BAĞ_DEĞ_SAY(B2:B20) yalnızca sayı içeren hücreleri sayar, =BAĞ_DEĞ_DOLU_SAY(B2:B20) ise içi boş olmayan her şeyi sayar. En yüksek ve en düşük değer için =MAK() ve =MİN() yeterli.
  3. Koşul ekleyin: EĞER. Mantığı üç parçadır — soru, doğruysa ne olsun, yanlışsa ne olsun. Örnek: =EĞER(C2>=50;"Geçti";"Kaldı"). Metinleri çift tırnak içine almayı unutmayın; sayılarda tırnak kullanılmaz. İç içe yazmak da mümkün: =EĞER(C2>=85;"Çok iyi";EĞER(C2>=50;"Geçti";"Kaldı")). Ama üç seviyeden fazla iç içe EĞER, altı ay sonra kendi tablonuzu anlamamanıza yol açar.
  4. Koşullu toplama ve sayma. "Sadece İstanbul satırlarının tutarını topla" demek istiyorsanız: =ETOPLA(A2:A100;"İstanbul";D2:D100). Sırası şu: nerede arayacağım, neyi arayacağım, hangi kolonu toplayacağım. Kaç tane olduğunu saymak için =EĞERSAY(A2:A100;"İstanbul"). Birden çok koşul gerekiyorsa ÇOKETOPLA ve ÇOKEĞERSAY devreye girer; bunlarda toplanacak aralık en başta yazılır.
  5. Veriyi başka tablodan çekin. Ürün koduna göre fiyat getirmek klasik ihtiyaçtır: =DÜŞEYARA(A2;$F$2:$G$500;2;YANLIŞ). Son parametredeki YANLIŞ (ya da 0) "tam eşleşme" demektir ve neredeyse her zaman böyle olmalıdır. Yeni sürümlerde ÇAPRAZARA daha esnektir; aranan kolonun solundaki veriyi de getirebilir.
  6. Yuvarlama ve yüzdeyi ayırın. =YUVARLA(A2;2) gerçekten değeri iki haneye yuvarlar. Hücre biçimlendirmesiyle ondalık azaltmak ise sadece görüntüyü değiştirir, arkada tüm haneler durur ve toplamlar "yanlış" görünür. Yüzde payı için =A2/$A$20 yazıp hücreyi yüzde biçimine alın.
  7. Sabitleme mantığını öğrenin. Formülü aşağı çektiğinizde referansların kayması istenmiyorsa dolar işareti kullanın. $A$1 tamamen sabit, A$1 satırı sabit, $A1 kolonu sabit. F4 tuşu bu dört durumu sırayla dolaştırır.
  8. Hataları yönetin. Bölme veya arama hatası ekranda kalmasın diye: =EĞERHATA(A2/B2;""). Boş metin yerine 0 veya "veri yok" da yazabilirsiniz.

Hangi hata ne anlama geliyor?

HataSebebiÇözüm
#DEĞER!Sayı beklenen yerde metin varHücre içeriğini ve boşlukları kontrol edin
#YOKArama değeri bulunamadıTam eşleşme ve veri tipi aynı mı bakın
#SAYI/0!Sıfıra veya boş hücreye bölmeEĞERHATA ile sarın
#BAŞV!Formülün gösterdiği hücre silinmişReferansı yeniden yazın
#####Kolon darKolon genişliğini artırın

Sık yapılan hatalar

  • Sayıları metin olarak tutmak. Dışarıdan yapıştırılan veride sayılar sola yaslıysa metindir; TOPLA onları görmez. Sütunu seçip Metni Sütunlara Dönüştür ile veya =SAYIYAÇEVİR() ile düzeltin.
  • Ondalık ayırıcı karmaşası. Türkçe ayarda virgül ondalık, nokta binlik ayırıcıdır. "12.5" yazdığınızda Excel bunu tarih ya da metin sanabilir.
  • Sabitlemeyi atlamak. Formülü aşağı çektikten sonra ilk satır doğru
    Faydalı bağlantılar